Ποια είναι τα δικαιώματά σας μετά από πέντε έτη συνεχούς νόμιμης
διαμονής;
Δικαίωμα μόνιμης διαμονής
Η οδηγία προβλέπει δικαίωμα μόνιμης διαμονής για τους πολίτες της ΕΕ και τα μέλη
της οικογένειάς τους.
Πώς την αποκτούν οι πολίτες της ΕΕ;
Το μόνο που χρειάζεστε είναι πέντε χρόνια συνεχούς νόμιμης διαμονής στη χώρα
υποδοχής της ΕΕ και έχετε το δικαίωμα να διαμείνετε εκεί σε μόνιμη βάση! Το
δικαίωμα αυτό χορηγείται σε σας απευθείας από τη νομοθεσία της ΕΕ.
© Istockphoto.com27
Δικαίωμα μόνιμης
διαμονής
Το δικαίωμα αυτό δεν υπόκειται σε όρους, μπορείτε όμως να το
απολέσετε;
Όταν αποκτηθεί, το δικαίωμα αυτό δεν υπόκειται στους όρους που προβλέπονται
στα παραπάνω κεφάλαια 6 και 7. Μπορείτε να απολέσετε αυτό το δικαίωμα μόνο
κατόπιν απουσίας για περίοδο που υπερβαίνει δύο συναπτά έτη.
Αποδεκτές απουσίες
Η συνέχεια της διαμονής δεν θίγεται από τα ακόλουθα:
• προσωρινές απουσίες που δεν υπερβαίνουν συνολικά τους έξι μήνες ετησίως· ή
• απουσίες μεγαλύτερης διάρκειας για την εκπλήρωση υποχρεωτικής στρατιωτικής
θητείας· ή
• από μια απουσία δώδεκα συναπτών μηνών κατ’ ανώτατο όριο για σοβαρούς λόγους,
όπως εγκυμοσύνη και μητρότητα, σοβαρή ασθένεια, σπουδές ή επαγγελματική κα-
τάρτιση, ή τοποθέτηση σε μια άλλη χώρα της ΕΕ ή σε μια τρίτη χώρα.
Πώς την αποκτούν τα μέλη της οικογένειάς σας;
Τα μέλη της οικογένειάς σας που έχουν διαμείνει νόμιμα μαζί σας στη χώρα υποδοχής
της ΕΕ για πέντε χρόνια αποκτούν και αυτά το δικαίωμα της μόνιμης διαμονής.
Τα μέλη της οικογένειάς σας που διατήρησαν το δικαίωμα διαμονής στη χώρα υποδοχής
της ΕΕ σε περίπτωση θανάτου σας, αναχώρησης ή τερματισμού των οικογενειακών
δεσμών, μπορούν να αποκτήσουν και αυτά το δικαίωμα της μόνιμης διαμονής από μόνα
τους μετά από πέντε χρόνια διαμονής.
Ευνοϊκότερη μεταχείριση για τους μισθωτούς και τους
αυτοαπασχολούμενους
Οι απαιτήσεις που πρέπει να πληροίτε για να αποκτήσετε το δικαίωμα μόνιμης διαμονής
εξαρτώνται από την ιδιότητά σας στη χώρα υποδοχής της ΕΕ. Ορισμένες κατηγορίες
προσώπων τυγχάνουν ευνοϊκότερης μεταχείρισης.
Εάν είστε μισθωτός ή αυτοαπασχολούμενος μπορείτε να αποκτήσετε, υπό ορισμένους
όρους, το δικαίωμα της μόνιμης διαμονής πριν από τη συμπλήρωση μιας συνεχούς
περιόδου πέντε ετών διαμονής στις ακόλουθες τρεις περιπτώσεις:
1. Όταν φθάσετε στην ηλικία για την απόκτηση δικαιωμάτων σε
σύνταξη γήρατος ή πρόωρης συνταξιοδότησης
Αν παύσετε να εργάζεστε επειδή έχετε φθάσει στην ηλικία για την απόκτηση
δικαιώματος σύνταξη γήρατος ή για πρόωρη συνταξιοδότηση, με την προϋπόθεση:
• ότι έχετε εργαστεί σ’ αυτή τη χώρα της Ένωσης τουλάχιστον τους προηγούμενους
δώδεκα μήνες· και
• έχετε διαμείνει εκεί συνεχώς για περισσότερα από τρία χρόνια.
Αν το δίκαιο της χώρας υποδοχής της ΕΕ δεν αναγνωρίζει το δικαίωμα σε σύνταξη γήρατος
σε ορισμένες κατηγορίες αυτοαπασχολούμενων, θεωρείται ότι η προϋπόθεση της ηλικίας
πληρούται όταν ο ενδιαφερόμενος συμπληρώσει το 60ό έτος.28
2. Μόνιμη ανικανότητα προς εργασία
Εάν έχετε παύσει να εργάζεστε στη χώρα υποδοχής της ΕΕ λόγω μόνιμης ανικανότητας
προς εργασία, με την προϋπόθεση ότι:
• έχετε διαμείνει στη χώρα αυτή συνεχώς για περισσότερα από δύο έτη.
Εάν η ανικανότητά σας είναι αποτέλεσμα εργατικού ατυχήματος ή επαγγελματικής
ασθενείας, δεν επιβάλλεται ο όρος σχετικά με τη διάρκεια διαμονής.
3. Μισθωτοί που διέρχονται τα σύνορα
Εάν εργάζεστε σε μια άλλη χώρα της ΕΕ:
• μετά από τρία χρόνια συνεχούς απασχόλησης και διαμονής στη χώρα υποδοχής της
ΕΕ· και
• διατηρείτε τον τόπο διαμονής σας στη χώρα υποδοχής της ΕΕ στην οποία επιστρέ-
φετε καθημερινά ή τουλάχιστον μια φορά την εβδομάδα,
για να αποκτήσετε το δικαίωμά σας μόνιμης διαμονής στη χώρα υποδοχής της ΕΕ στις
πρώτες δύο περιπτώσεις, οι περίοδοι απασχόλησης που πραγματοποιήθηκαν στη χώρα
της ΕΕ στην οποία εργάζεστε θεωρείται ότι πραγματοποιήθηκαν στη χώρα υποδοχής της
ΕΕ.
Μέλη της οικογένειας
Στις τρεις περιπτώσεις που απαριθμούνται παραπάνω, τα μέλη της οικογένειάς σας που
συμβιώνουν μαζί σας στη χώρα υποδοχής της ΕΕ αποκτούν το δικαίωμα της μόνιμης
διαμονής όταν το αποκτάτε και εσείς.
Εάν είστε μισθωτός ή αυτοαπασχολούμενος, σε περίπτωση θανάτου σας προτού
αποκτήσετε το δικαίωμα μόνιμης διαμονής, τα μέλη της οικογένειάς σας τα οποία
διαμένουν μαζί σας αποκτούν αυτό το δικαίωμα με την προϋπόθεση:
• ότι είχατε διαμείνει, κατά τη στιγμή του θανάτου σας, στη χώρα υποδοχή της ΕΕ συ-
νεχώς επί δύο έτη· ή
• ότι ο θάνατος ήταν συνέπεια εργατικού ατυχήματος ή επαγγελματικής ασθένειας· ή
• ότι ο/η σύζυγος απώλεσε την ιθαγένεια της εν λόγω χώρας της Ένωσης λόγω γάμου
μαζί σας.
Πού μπορώ να βρω περισσότερες λεπτομέρειες;
Μπορείτε να βρείτε την ακριβή νομική διατύπωση του θέματος που καλύπτεται στο παρόν
μέρος στα άρθρα 16 και 17 της οδηγίας. 29
Διοικητικές απαιτήσεις
Τι χρειάζεται να κάνετε για να αποδείξετε την κατάσταση μόνιμης
διαμονής σας;
Τι έγγραφο θα σας χορηγηθεί;
Το δικαίωμα μόνιμης διαμονής σας ως πολίτη της ΕΕ αποδεικνύεται από ένα έγγραφο
που πιστοποιεί τη μόνιμη διαμονή το οποίο πρέπει να εκδοθεί το συντομότερο
δυνατό μετά από αίτησή σας, Δεν είστε υποχρεωμένος να υποβάλετε αίτηση, αλλά
θα ήταν χρήσιμο να αποδείξετε την ιδιότητά σας του μονίμου κατοίκου.
Και στα μέλη της οικογένειάς σας;
Στα μέλη της οικογένειάς σας που είναι και αυτά πολίτες της ΕΕ θα χορηγηθεί το ίδιο
έγγραφο.
Τα μέλη της οικογένειάς σας που προέρχονται από τρίτη χώρα πρέπει να υποβάλουν
αίτηση για το δελτίο μόνιμης διαμονής προτού λήξει η ισχύς του κανονικού δελτίου
διαμονής. Το δελτίο της μόνιμης διαμονής πρέπει να τους χορηγηθεί εντός έξι μηνών από
την υποβολή της αίτησης. Το δελτίο της μόνιμης διαμονής ανανεώνεται αυτομάτως ανά
δεκαετία.
Κυρώσεις
Εάν τα μέλη της οικογένειάς σας που προέρχονται από τρίτη χώρα δεν συμμορφωθούν
με την απαίτηση να υποβάλουν αίτηση για δελτίο μόνιμης διαμονής, μπορεί να τους
επιβληθούν κυρώσεις οι οποίες θα είναι αναλογικές και δεν θα εισάγουν διακρίσεις.
Ωστόσο, δεν μπορούν να απελαθούν για απλή παράβαση αυτού του κανόνα.
Πού μπορώ να βρω περισσότερες λεπτομέρειες;
Μπορείτε να βρείτε την ακριβή νομική διατύπωση του θέματος που καλύπτεται στο παρόν
μέρος στα άρθρα 19 και 20 της οδηγίας.